Submenu

Versnellingsnetwerk Weerbaarheid Fysieke Leefomgeving

Op verzoek van de minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft het OFL een tijdelijk Versnellingsnetwerk Weerbaarheid Fysieke Leefomgeving opgericht. Dit netwerk levert in 2026, onder voorzitterschap van Christophe van der Maat, op een viertal thema’s een extra bijdrage aan de versnelde verhoging van de weerbaarheid van vitale IenW-processen tegen militaire en hybride dreigingen.

Wat is de aanleiding?

De wereld verandert snel en dreigingen nemen toe. Daarom is het belangrijk dat Nederland goed is voorbereid. Vitale IenW-processen, zoals transport en afvalverwerking en, spelen hierin een belangrijke rol. Als deze processen uitvallen, kan dat grote gevolgen hebben voor de samenleving. In gesprekken tijdens de OFL-verkenning in het najaar van 2025 bleek dat er brede behoefte is bij zowel overheidspartijen als bedrijven aan een tijdelijke impuls.

Voor de zomer heeft het netwerk zich gericht op de dreiging van drones en de risico’s van uitval en verstoring van plaats-, navigatie- en tijdbepaling (PNT). In de tweede helft van 2026 richt het netwerk zich op stedelijk en industriële afvalwater en op weerbare en wendbare ketens bij verhoogde activiteit van Defensie.

Wat doet het OFL?

Het OFL organiseert en begeleidt het netwerk onder leiding van Christophe van der Maat. In het netwerk werken bedrijven en overheden samen aan beter inzicht en afspraken over verantwoordelijkheden, knelpunten en oplossingen. Het doel is om snel tot concrete maatregelen te komen die de weerbaarheid versterken waarbij zowel wordt gekeken naar de acties van bedrijven en organisaties als naar de voorwaarden die de overheden kunnen scheppen.

Uitkomsten weerbaarheidsnetwerk eerste half jaar 2026

Meer dan vijftig organisaties brachten binnen het Versnellingsnetwerk Weerbaarheid Fysieke Leefomgeving gezamenlijk advies uit over drones en plaats-, navigatie- en tijdsbepaling (PNT). De conclusie was dat de deelnemers extra stappen kunnen zetten om Nederland beter te beschermen tegen ongewenste drones en verstoring van satellietsignalen.

Het netwerk pleitte onder meer voor betere detectie en informatie-uitwisseling rond drones, duidelijkheid over wie mag ingrijpen en investeringen in alternatieven voor satellietgestuurde informatie. Weerbaarheid werd daarbij gezien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en bedrijfsleven. De aangeschreven bewindspersonen zullen dit najaar officieel reageren. Het advies zelf is hier te lezen.

Quikscan weerbaarheid Nederlandse spoor

Naast de verkenning van dit netwerk heeft Christophe van der Maat in 2025 een Quickscan uitgevoerd naar de weerbaarheid van het Nederlandse spoorsysteem, in opdracht van toenmalig staatssecretaris Aartsen. Conclusie: het systeem is kwetsbaar voor sabotage en cyberaanvallen door de sterke focus op efficiëntie, waardoor extra investeringen nodig zijn voor veiligheid, continuïteit en militaire inzetbaarheid. De aanbevolen startinvestering is minimaal €600 miljoen, verdeeld over:

Beveiliging: detectiesystemen, toegangscontrole en anti-drone maatregelen
Continuïteit: mobiele noodsystemen, reserveonderdelen en incidentdraaiboeken
Militaire capaciteit: langere rangeersporen, obstakelvrije routes en betere grensovergangen

Deze maatregelen versterken niet alleen de militaire paraatheid, maar ook het reguliere goederen- en personenvervoer.